فرمود : بلال ! واى بر تو ، چرا گريه نكنم در حالى كه در امشب اين آيه نازل شده : [ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْبابِ ] « 1 » . يقيناً در آفرينش آسمان‌ها و زمين ، و آمد و رفت شب و روز ، نشانه‌هايى [ بر توحيد ، ربوبيّت و قدرت خدا ] براى خردمندان است . سپس فرمود : واى بر كسى كه اين آيه را بخواند و به راه انديشه در آسمان‌ها و زمين و رفت و آمد شب و روز قرار نگيرد « 2 » . قالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله : أُعْطُوا أَعْيُنَكُمْ حَظَّها مِنَ الْعِبادَةِ قالُوا : وَما حَظُّها مِنَ الْعِبادَةِ يا رَسُولَ اللّهِ ؟ قالَ : النَّظَرُ في الْمُصْحَفِ وَالتَّفَكُّرُ فيهِ وَالْإعْتِبارُ عِنْدَ عَجائِبِهِ « 3 » . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : نصيب و بهرهء عبادت را به چشم خود ببخشيد ، عرضه داشتند : بهرهء چشم از عبادت چيست ؟ فرمود : نظر كردن به قرآن و انديشه در آيات آن و پند گرفتن از عجايبش . انديشه ، روشنى دل قلب ، اين مهم‌ترين عضو آدمى كه خانهء انعكاس حقايق و مشرق انوار الهيه و جايگاه معرفت و عشق است ، گاهى در سيطرهء جواذب مادى و هواهاى نفسانى و غرايز سركش حيوانى ، به تاريكى خطرناك حرص و بخل ، حسد و كينه ، شرك و نفاق ، عجب و ريا و . . . آلوده گردد و صاحبش را از پى اين آلودگى ، به خزى دنيا

--> ( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 190 . ( 2 ) - محجة البيضاء : 8 / 194 ، كتاب التفكّر . ( 3 ) - مجموعة ورّام : 1 / 250 ؛ محجة البيضاء : 8 / 195 ، كتاب التفكّر .